Vestia

Inmiddels is de affaire van de woningcorporatie Vestia breed uitgemeten in de vaderlandse pers. Nu lees ik niet alle bladen, maar wat ik tot nog toe gemist heb is de perverse prikkel van de provisies die Vestia betaald heeft om de rentecontracten af te sluiten.

U moet weten dat aan dit soort maatwerkovereenkomsten navenante tarieven kleven, kosten die Vestia in elk geval niet meer terugziet. Als je naar de (tegen)waarde van de contracten kijkt, moet de betaalde provisie in de tientallen miljoenen lopen. Dat een van de ontvangers van de baten, de ABN Amro bank, deze provisiepegels dankbaar in ontvangst heeft genomen, mogen we afleiden uit het feit dat zelfs de hoogste baas even de moeite nam om persoonlijk bij Vestia op de thee te gaan. Dat doet hij echt niet bij Piet Particulier, of om persoonlijk de rentevisie van de bank door te geven.

Over de rentevisie gesproken. Vestia moet nu miljarden opzij zetten als borg voor de gedaalde rente. Vestia rekende op een stijging van de rente. Maar bij een langdurige lage rente tekent zich een rampenscenario af en moet de corporatie (net als bij een geschreven putoptie) op termijn financieel opdraaien voor de aangegane verplichtingen. Niemand die rekening houdt met dit ‘Japanscenario’, want zwarte zwanen bestaan immers niet.

Ik zie alleen niet waarom dat scenario niet zou uitkomen. Economisch zijn er geen tekenen die een rentestijging rechtvaardigen. Zowel de Fed in de Verenigde Staten als de ECB in Europa hebben zich langdurig gecommitteerd aan de huidige lage stand van de rente. Bernanke heeft het als woordvoerder van de Fed al maanden over “rates to stay low for a considerable period of time”. De ECB gaf enkele weken geleden de commerciële banken de gelegenheid om tegen zeer lage rentes voor drie jaar geld te lenen. Er werd gretig gebruik gemaakt van de faciliteit, getuige de uitkering van bijna 500 miljard euro.

Mocht die zwarte zwaan van een lage(re) rente voor Vestia toch aan de horizon verschijnen, dan zijn de rapen gaar. Dan zullen de miljarden aan borg op de dag van de afrekening grotendeels naar de tegenpartij vloeien. Vestia is gelukkig niet alleen. Er zijn vijf corporaties Vestia te hulp geschoten met honderden miljoenen aan garantstellingen. Zij mogen in het verlies meedelen. Je ziet het er al van komen dat ze door Vestia mee de afgrond in getrokken worden en dan is er nog maar een instantie die de gaten mag gaan dichten, namelijk de overheid. Wij dus. Je kunt er van uit gaan dat de commissieleden voor een parlementaire enquête zich nu al in de Haagse wandelgangen aan het warmlopen zijn.

Hoe de afloop bij Vestia ook zal zijn, de hele affaire laat weer eens zien dat aan derivaten bijzondere risico’s kleven. De secondant van Buffett, Charlie Munger, waarschuwde jaren geleden al voor de rampspoed die je met derivaten op je af kunt roepen. "Lees het boek F.I.A.S.C.O. van Frank Partnoy, je maag draait ervan om", aldus Munger.

De voormalige derivatenhandelaar  Partnoy verklaart in het boek dat er op het hele wereld slechts enkele specialisten zijn die écht begrijpen hoe derivaten werken. Buffett zelf noemde derivaten nog ‘financiële massavernietigingswapens’. Verschillende media omschreven het debacle bij Vestia, waarschijnlijk met deze uitspraak in gedachten, als “vuurwerk dat in zijn gezicht ontploft is”.

Nog even over Griekenland
Een onderwerp dat op de agenda staat bij de onderhandelingen over de Griekse schuld is de mate waarin die zal worden afgestempeld. Er doen percentages van 50% tot 70% de ronde. Bij de afstempeling van de Griekse overheidsschuld met 50% zal de totale schuldpositie met 100 miljard euro teruglopen. Naast wat randvoorwaarden in de vorm van nieuwe bezuinigen die de toch al getormenteerde bevolking voor haar kiezen krijgt, ontvangt het land in ruil daarvoor 130 miljard aan nieuwe leningen. Zoals ik in mijn vorige column over Griekenland zei: Als je al dronken bent, word je niet nuchter door nog meer whisky te drinken.

Emissiekalender
Een selectie van de nieuwe leningen vindt u op onze emissiekalender.