Perpetuele obligaties

Perpetuele (eeuwigdurende) obligaties van financiële instellingen staan weer in de belangstelling bij beleggend Nederland. Na een dieptepunt, einde november 2011, zijn de perpen bezig aan een gestage opmars. Uit die oplopende koersen kan ik afleiden dat de geboden rendementen een te grote verleiding vormen voor rendementsbeluste beleggers.

ASR leningen
Een van de uitgevende instellingen die in de belangstelling staat is de verzekeraar ASR, bij het publiek bekend van De Amersfoortse en Stad Rotterdam. Van ASR zijn met name twee leningen populair. De ene heeft een aantrekkelijke coupon van 10% tot en met 2019 (om daarna mee te bewegen met de rente) en noteert iets boven de 100%. De andere is een zogenaamde floater. Dit product geeft een rentevergoeding op basis van de 3maands rente met een vaste opslag van 230 basispunten (2,3%). De koers van deze lening bedraagt 61,50%. Dit zou betekenen dat als je de lening vandaag koopt op die prijs, je met de huidige coupon van 3,89% een rendement van 6,32% (3,89%:61,50%) zou maken.

Dat rendement zal elk kwartaal fluctueren, want de rente wordt elke drie maanden opnieuw vastgesteld op basis van de dan geldende 3maands rente. Daalt die rente naar, zeg, 1% dan ontvang je 1%, plus 2,3% is 3,3%. Op de genoemde aankoopkoers van 61,50% wordt het rendement dan 5,36%, niet slecht voor wat in feite driemaands papier is. En het wordt nog mooier als de rente mocht gaan stijgen. Dan profiteer je met deze lening ten volle mee van die stijging.

Geen risico?
Waar zit dan het risico? Bij de debiteur, uiteraard. Maar ASR is in handen van de Nederlandse staat, in afwachting van een mogelijke beursgang op termijn. Dus geen risico, want er bestaat niks beters dan de overheid, geen vuiltje aan de lucht. Maar er is nog altijd een verschil tussen een 100% aandeelhouder en het afgeven van een staatsgarantie. Want dat laatste is zeker niet aan de orde. Je mag dus niet zomaar stellen dat je met ASR geen enkele risico op de debiteur loopt, want de overheid hoeft bij tegenwind niet de helpende hand toe te steken. Natuurlijk zal er iets van een morele verplichting op deze deelneming rusten, maar je moet dit onderscheid wel in het achterhoofd houden.

Let op lossing
Een ander onderwerp dat in het nieuwe jaar om commentaar vraagt zijn leningen die vervroegd afgelost kunnen worden. Want niet alle leningen met een vaste looptijd worden pas aan het einde van die looptijd netjes afgelost. De bezitter van de lening kan namelijk onder voorwaarden vervroegd zijn geld terugzien. Daarvoor geldt meestal wel een boetebeding, zodat aflossing niet gebeurt tegen 100%, maar bijvoorbeeld op 101,30%. In de regel geldt, dat hoe eerder de aflossing naar voren wordt gehaald, hoe hoger de boete zal zijn. Maar dat hoeft niet het geval te zijn. Let dus altijd op de voorwaarden, die voor elke specifieke lening gelden om niet voor verrassingen te komen staan.

Dit is van belang als je een lopende lening op de beurs koopt. Met name als de koers zich boven de 100% bevindt. Want stel dat je een aantrekkelijk rendement ziet op een bepaalde lening, ook al staat de koers op 105%. Dan kom je van een koude kermis thuis als je er drie maanden later achter komt dat de lening plotseling tegen 101,30% vervroegd wordt afgelost. Er rest dan een koersverlies van 3,7%, hetgeen alleen nog gecompenseerd wordt door de lopende rente gedurende die periode.

Dit geldt trouwens ook voor perpetuele (eeuwigdurende) leningen, die in algemene zin alleen op initiatief van de uitgevende instelling op de couponvervaldatum teruggekocht mogen worden. Zo’n aankondiging dient dan in de meeste gevallen wel tussen minimaal 30 dagen en maximaal 60 dagen gedaan te worden, dus een belegger weet ruim van te voren waar hij aan toe is. Zo zal de uitgevende instelling van een lening met een jaarlijkse coupon en een coupondatum van 30 maart uiterlijk 28 februari melding moeten maken van de terugkoop. Zo niet, dan loopt de lening weer een vol jaar door.

Dat beleggers dit zich niet altijd realiseren, blijkt uit het feit dat ik op een dag als vandaag een lening op het scherm zie staan waar beleggers een negatief rendement maken als de lening vervroegd wordt afgelost. Om welke lening het gaat, kan ik hier om strategische redenen niet vertellen. Wel kan ik verklappen dat het een perpetual is met een jaarlijkse calldatum.

Terugkoop of omruil
Een andere actie die financiële instellingen als SNS en ING de laatste tijd ten uitvoer brengen, is de terugkoop of omruil van achtergestelde leningen. De koersen van achtergestelde leningen zijn de laatste maanden flink ingezakt vanwege hun plaats op de schuldenladder bij een eventueel faillissement. De inkoopactie is voor de instelling lucratief omdat het verschil tussen de nominale waarde (100%) en de koers van het bod (bijvoorbeeld 80%) als winst geboekt mag worden.

Voor de belegger hangt het uiteraard af tegen welke koers hij de lening ooit gekocht heeft. Iemand die laag is ingestapt, weet zich verzekerd van een forse winst. Voor de belegger die er op 100% in zit zijn de druiven zuurder. Als hij aanmeldt om zijn achtergesteld papier om te ruilen voor kwalitatief betere obligaties, moet hij genoegen nemen met koers die fors onder zijn oorspronkelijke aankoopkoers ligt.

De omruilacties door SNS en ING werden in het nieuws becommentarieerd als het begin van een veel langere reeks. Koop dus maar alle achtergesteld papier tegen afbraakprijzen, want er liggen grote winsten in het verschiet. De gebraden duiven zullen u in de mond vliegen. Totdat blijkt dat beleggers die de betreffende leningen tegen een hogere koers dan de omruilprijs in de boeken hebben, niet meer aanmelden. Of dat banken opnieuw in de problemen komen, omdat hun zwakke balansen geen nieuwe tegenslag meer kunnen verdragen.

Want het zijn de banken die de hoge begrotingstekorten van de Europese landen gefinancierd hebben. Daardoor staan er veel staatsobligaties op hun balans. Dus ontstaat de situatie dat  insolvabele banken hun insolvabele overheden overeind houden en insolvabele overheden hun insolvabele banken. En zo pompen we geld in de rondte en lijkt alles weer bij het oude.

Emissiekalender
Flinke activiteit op de emissiemarkt. Bedrijven maken gebruik van de lage marktrente door hun financieringsbehoefte voor dit jaar alvast (voor een deel) veilig te stellen. Een selectie van de nieuwe leningen vindt u op onze emissiekalender.