2012 wordt een interessant jaar

Tijd om terug te blikken op een jaar waarin we getuige konden zijn van de persweeën van de crisis. En tijd om vooruit te blikken naar het komende jaar, een jaar dat ik met interesse ga volgen. Want misschien constateren we over enkele maanden met zijn allen dat het huidige negatieve sentiment wel te ver doorgeslagen is.

Maar eerst een terugblik. Controleren of de dingen die je gemeld hebt enige grond hadden. Zo heb ik in mijn vooruitblik voor 2011 gewaarschuwd erg voorzichtig en terughoudend te zijn voor obligaties van financials. Die waarschuwing heb ik dit jaar meermaals herhaald. Oordeelt u zelf.

Verder zou 2011 een jaar worden waarin de positieve rendementslijn van 2010 niet zomaar kon worden doorgetrokken. Ook dat is gebleken. Als ik een korte rondgang maak door wat portefeuilles, kan ik niet anders concluderen dan dat de winst over 2010 (gemiddeld +12%) dit jaar grotendeels weer is ingeleverd. Met name bij de bedrijfsobligaties moesten de altijd doorlopende couponinkomsten het afleggen tegen dalende koersen.

Oorzaak bij politiek
De oorzaak van het negatieve sentiment ligt, als je er wat dieper over nadenkt, duidelijk bij de politiek en, vreemd genoeg, niet bij de financiële instellingen. Veel media hebben deze crisis voorgesteld als een financiële crisis, alsof de overheden en de politici geen verantwoordelijkheid hebben. Maar dat is natuurlijk wel zo.

Het eeuwige gedraal en de halfbakken maatregelen van de politici hebben ertoe geleid dat de centrale banken noch de bevoegdheden noch de middelen hebben gekregen om de gemoederen op de beurs tot bedaren te brengen. Zoals ik in mijn vorige column al opmerkte: als de politiek geen besluiten neemt, dan nemen de financiële markten de besluiten wel voor ze.

Door al dat gedraal kon je na enkele maanden al constateren dat 2011 zo’n typisch jaar zou worden waarin je vrijwel alleen aan schadebeperking kunt doen. Dat geeft ook niet, dat is ook je opdracht. Geld verdienen in de jaren dat het kan en zo min mogelijk geld verliezen als de risico’s te groot zijn. Dat maakt deze vooruitblik naar 2012 ook zo interessant.

Overdreven negativisme
Want volgend jaar komt een periode dat we te ver gaan doorslaan. Dat gebeurt altijd op het moment dat het sentiment het slechtst is en het negativisme overheerst. Waarschijnlijk al in het eerste kwartaal, als de sporen van de recessie het duidelijkste zichtbaar worden. Alleen leert de historie ons dat de beurs negen maanden tot anderhalf jaar vooruit loopt op de economische ontwikkelingen. Waardoor beleggers niet op een herstel berekend zijn.

Dat heeft mede te maken met het feit dat in een crisis het gedrag van mensen verandert en normale economische modellen niet meer werken. Zo blijkt uit een onderzoek onder fondsmanagers dat zij op dit moment niet gepositioneerd zijn om te profiteren van een herstel op de beurzen. Zo langzamerhand wordt het tijd om paraat te staan.

Dus net als vorig jaar is mijn advies: zorg dat er voldoende cash langs de zijlijn staat (of in kortlopende staatsleningen geparkeerd staat) om te profiteren van te ver doorgeschoten koersen. Neerwaarts, wel te verstaan. En zorg dat het lijstje klaarligt met de spullen die je wilt hebben. Je kunt dan toeslaan zonder na te hoeven denken.

Wat staat er op dat lijstje?

• Kortlopende bedrijfsobligaties (mijn vaste aanbeveling)
• Kwaliteitsaandelen van internationaal opererende bedrijven
• Aandelen van kleinere bedrijven die, met weinig of geen schuld, de afgelopen vijf jaar een positief bedrijfsresultaat hebben laten zien. Dat laatste is echt noodzakelijk om een goed beeld te krijgen van de weerbaarheid van de onderneming in mindere tijden.

Obligaties als fundament
Die nadruk op aandelen zal u misschien vreemd voorkomen in de geschriften van iemand die de advisering in vastrentende waarden als specialiteit heeft. Dat klopt maar ten dele, want ook voor 2012 zal gelden dat een stevig fundament in de vorm van obligaties een absolute must is. Waarbij leningen van (supra)nationale instellingen in een ‘vluchtvaluta’ als de Noorse kroon of Canadese dollar zeker onderdeel van de portefeuille mogen uitmaken.

Dat heeft meerdere voordelen. Mochten aandelenkoersen verder dalen, dan kun je de obligaties verkopen (zo nodig met verlies) om er aandelen mee te kopen. En de obligaties in buitenlandse valuta’s dempen het resultaat ingeval het voortbestaan van de euro toch nog op de tocht mocht komen te staan. Om positief te eindigen: dat laatste voorzie ik trouwens niet, tenminste niet volgend jaar.

Emissiekalender
Een uitgedroogde emissiemarkt, niet vreemd in deze tijd van het jaar. Oudere leningen op onze emissiekalender.