Trichet en King als Zurghs

De afgelopen twee avonden heb ik het kinderboekenweekgeschenk aan mijn kinderen voorgelezen. Twee broertjes, Bart en Bert, vinden een wc-plopper en een oude stofzuigerbuis. Ze spelen dat het anti-Zurgh vernietigingswapens zijn, dat de gemene Zurghs de aarde aanvallen en die willen vernietigen. Bart en Bert redden de wereld door de Zurghs te vertellen dat ze moeten doen alsóf ze de aarde vernietigen, net zoals zij doen alsof de wc-plopper en stofzuigerbuis anti-Zurgh vernietigingswapens zijn.

De vergelijking met ECB-president Jean-Claude Trichet en Bank of England president Mervyn King diende zich vandaag onmiddellijk aan. Maar dan in omgekeerde volgorde. Trichet met wc-plopper en King met stofzuigerbuis doen alsóf ze aarde gaan redden. De ECB zet de sluizen weer eens wagenwijd open. Banken mogen bij de ECB voor twaalf en dertien maanden onbeperkt liquiditeiten trekken.

Het onderling wantrouwen bij de banken is terug op het niveau ten tijde van de kredietcrisis. Daarmee is een belangrijke leiding naar de kredietkraan afgeknepen. De ECB als ‘lender of last resort’ ziet zich genoodzaakt om de banken vrije toegang tot de centrale bankkluizen te geven. Pak asjeblieft wat je nodig hebt. Feitelijk draait Europa net zo hard het infuus voor de banken open als in de Verenigde Staten.

In Engeland speelt zich een vergelijkbaar tafereel af. De Bank of England start voor de tweede keer een programma van monetaire verruiming, vanwege de angst dat economie te fors gaat krimpen. De bank wil nog eens voor 75 miljard pond aan staatsleningen opkopen en ruil voor meer cash in het financiële systeem.

Blijft de vraag of het allemaal zal helpen. De stabiliteit van het financiële systeem wordt andermaal getoetst op stressbestendigheid. Een eerste slachtoffer lijkt het komende weekeinde al te vallen. De Belgische Dexia bank, die drie maanden geleden nog met een veertiende plaats uit de stresstest van negentig banken kwam, wacht zo goed als zeker nationalisatie. Toen luidde het commentaar dat Dexia dankzij zijn stevige kapitaalbasis in staat zou zijn het hoofd te bieden aan de hypothesen van de EBA-stresstests en toch zijn sterke kapitaalratio’s te behouden. Nu wordt duidelijk dat de geruïneerde bankbalansen van enkele jaren geleden nog lang niet op orde zijn.

Beleggen in beleggingsfondsen
Uit een recent onderzoek blijkt dat welgestelde Nederlanders bijna driekwart van hun vrij belegbare vermogen in beleggingsfondsen beleggen. In vergelijking met beleggers uit andere landen ligt dat cijfer bijna nergens zo hoog.

De verklaring voor deze uitkomst is volgens mij de verregaande standaardisatie bij de grootbanken. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Groot-Brittannië, waar beleggingsadvies in tweederde van alle gevallen gegeven wordt door onafhankelijke beleggingsprofessionals, laten Nederlanders zich bij de advisering van hun vermogen bijstaan door hun bank. Banken zullen trachten dit op zo efficiënt mogelijke wijze te doen. Het aanbieden van beleggingsfondsen is dan zowel uit het oogpunt van risicospreiding als uit kosten/baten-perspectief het aantrekkelijkst.

Dit confectiemodel heeft wel tot gevolg dat van maatwerk natuurlijk geen sprake meer kan zijn. Een ander nadeel is dat het niet mogelijk is om die tankervloot aan fondsen bij een naderende storm snel van koers te doen veranderen.

Prospectusplicht
De beleggingsfraude in de zaak Quality Investments raakt enkele honderden gedupeerden, die voor een bedrag van $200 mln het schip in dreigen te gaan. Het bedrijf kon het piramidespel opzetten, omdat het niet aan de prospectusplicht hoefde te voldoen. De algemene regel is dat je geen beleggingen in Nederland mag aanbieden voordat het verplichte prospectus door de AFM is goedgekeurd.

Je mag van deze spelregels afwijken als de minimale deelname in een belegging boven de 50.000 euro ligt. Vanaf dit bedrag wordt een investeerder geacht zoveel deskundigheid en ervaring te hebben dat de persoon in kwestie zelf in staat is om zich een oordeel over het gebodene te vormen. Quality Investments maakte handig gebruik van deze vrijstelling.

Maar nu komt het kromme, waar ik al eens eerder op gewezen heb. De minimumdeelname om de vrijstelling van de prospectusplicht te krijgen, gaat per 1 januari 2012 omhoog van 50.000 euro naar 100.000 euro. De AFM meent met deze maatregel de beleggers nog beter te kunnen beschermen tegen mogelijke malafide aanbieders van beleggingsproducten. De toezichthouder gaat er kennelijk van uit dat iemand met een instapbedrag van een ton tweemaal zo deskundig is als iemand met 50.000 euro.

Helaas zijn beleggers hardleers, hetgeen blijkt uit het feit dat er van tijd tot tijd toch weer charlatans opduiken, die met hoge ‘gegarandeerde’ rendementen beleggers zover weten te krijgen dat ze geld aan hen toevertrouwen. Met de verhoging span je paard achter de wagen, want in plaats van 50.000 euro is de investeerder dan meteen een ton kwijt. ‘Eigen schuld, dikke bult’, zult u zeggen, dan had je maar moeten uitkijken. Dat vind ik wat kort door de bocht. De menselijke zwakte als het om geld gaat is bekend. Wel stel ik dat de nieuwe maatregel in elk geval averechts werkt als deze bedoeld is om de belegger tegen zijn eigen onkunde, gevoed door hebzucht, te beschermen.

Emissiekalender
Enkele nieuwe leningen van bedrijven zullen worden opgenomen in de emissiekalender. Leningen van de Nederlandse Gasunie, van de Energie Versorgung Niederösterreich (EVN), en van de (eveneens Oostenrijkse) oliemaatschappij OMV. De laatste twee leningen te verkrijgen in coupures van 1.000.