De verzekeringspremie om 10 mln euro aan Griekse staatsleningen tegen wanbetaling te verzekeren is opgelopen tot bijna 1,5 mln euro, jaarlijks te voldoen gedurende een periode van vijf jaar. Dat is niet meer rendabel. 7,5 mln betalen om maximaal 2,5 mln terug te kunnen verdienen is geen optie. Laat de pijn dan maar komen.

In elk geval wordt met de extreem hoge verzekeringspremie het wantrouwen van beleggers ten aanzien van de kredietwaardigheid van Griekenland luid en duidelijk gedemonstreerd. Maar is dat wantrouwen niet al te overdreven groot?

Gisteren had ik het genoegen om Willem Buiter te horen speechen. Aanleiding was het 50jarig bestaan van de VBA, de beroepsvereniging van Beleggingsprofessionals, dat voor die gelegenheid enkele vooraanstaande sprekers had weten te strikken, waaronder Buiter.  Buiter geniet wereldwijd erkenning als monetair expert en is sinds begin vorig jaar hoofdeconoom bij Citigroup.

Buiter is duidelijk over de financiën van Griekenland. Dat land komt er met steun van de Eurolanden wel weer bovenop, mits de politiek mee wil werken. En niet zonder pijn. Afstempeling van schuld is onvermijdelijk, waarbij rekening moet worden gehouden met een korting van 70%. Een belegger ziet dan 30% van zijn investering terug.

Maar hoe vervolgens tot een structureel gezonde situatie te komen. Ten aanzien van de overheidsfinanciën wordt onder meer gedacht aan verkoop van staatsbezittingen. Dat is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan.  Buiter wijst erop dat een instelling die wij kennen onder de naam ‘Kadaster’  in Griekenland niet bestaat. Het wordt daardoor nog een hele hijs om de rechtmatige eigenaar van de te gelde te maken onroerende zaken te achterhalen.

En ondertussen zal ook de politiek nog zand in de raderen willen strooien. Volgens Buiter staan Griekse politici nu eenmaal niet te trappelen om ‘hun’ bezittingen te verkwanselen aan het buitenland. Ze zullen hun kont tegen de krib gooien uit angst voor hun eigen hachje.

Ook ingrijpend veranderen

Maar met verkoop alleen komt het land er niet. Zoals het nu draait, komt het na verloop van tijd onvermijdelijk opnieuw in de problemen. Buiter onderstreept dat er iets structureels zal moeten veranderen, wil het land het huishoudboekje écht op orde krijgen. Twee anekdotes.

Een groot ziekenhuis kreeg een controlebezoek van een Grieks overheidsorgaan, want het geld vloog er met bakken tegelijk uit en de overheid moest telkens weer het tekort bijpassen. Wat bleek? Op de loonlijst van het ziekenhuis stonden 45 tuinlieden. Dat hoeft op zich geen probleem te zijn, maar het mooie komt nog: het ziekenhuis had helemaal geen tuin.

Medisch specialisten geven gemiddeld 18.000 euro per jaar aan belastbaar inkomen op. Toch bevolken ze in grote getale de villawijken, waarvan de gemiddelde woning niet bereikbaar is voor iemand met een dergelijk salaris. De afdrachten aan de schatkist staan dus niet in verhouding tot wat er werkelijk verdiend wordt.

Dat kan dus allemaal in Griekenland. Moet ik nu nog Griekse obligaties kopen? Het is een voor de hand liggende vraag. Veel beleggers hebben maanden geleden al eieren voor hun geld gekozen en alle Griekse staatsleningen verkocht. Maar ondertussen zit er nog voor 100 miljard euro van dit papier bij de Europese banken, papier dat zo goed als onverhandelbaar blijkt. Die banken kochten tot enkele weken geleden nog Griekse obligaties met een aanzienlijke korting, om het tegen 100%  te belenen bij de Europese Centrale Bank (ECB). Die zit nu met de gebakken peren. Daarnaast kocht de ECB vorig jaar ook zelf in de markt nog leningen van Griekenland om het land van de broodnodige financiering te voorzien.

Nog twee jaar

De belangrijkste termijn is 2013. Dan vervalt circa een derde van de Griekse schuld en staan de houders van obligaties voor de eerste echte stresstest, de ECB voorop. De eurobank zal er alles aan proberen te doen om te voorkomen dat de Grieken hun schuld moeten afstempelen… pardon, ik bedoel ‘herprofileren’. Want wat is het geval? Als de Griekse schuld inderdaad (deels) oninbaar blijkt, komt ook de solvabiliteit van ons aller ECB, de hoedster van de Euro, in gevaar. Het vermogen van de ECB moet dan versterkt worden. Uiteraard zijn het de Eurolanden die daarvoor opdraaien, Nederland incluis. Het is de lakmoesproef voor wat betreft de stressbestendigheid van de betrokken parlementariërs, die een en ander nog eens haarfijn aan hun burgers mogen uitleggen.

Het zal niemand vreemd in de oren klinken dat zowel de centrale als de commerciële banken er alles aan zullen doen om een dergelijk scenario te voorkomen. Of uit te stellen. Pappen en nathouden, rekken en strekken. Elke dag uitstel betekent verder herstel van de verzwakte bankbalansen en de tijd om een nieuw schietgebedje te doen.

Voor een particuliere belegger geven we het advies om elk contact met Grieks schuldpapier te mijden. Want laten we weer terug gaan naar de kern van het beleggen in obligaties. Het draait om twee dingen: Krijg ik mijn rente en krijg ik mijn centen (terug). Een obligatie is geen loterijbriefje waar je wat mee kan winnen. Het is een schuldpapier waar je als tegenprestatie een zekere rentevergoeding op verwacht te krijgen. Of je die schuld nou aan je buurman verstrekt, of aan Griekenland, de basisgedachte blijft dezelfde: Krijg ik mijn rente betaald en krijg ik aan het einde van de looptijd mijn hoofdsom terug. Nu weten we met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat dit laatste bij de Grieken niet het geval is, ten minste niet voor de volle 100%.

Emissiekalender

Veel bedrijfsmatige activiteit op de emissiemarkt voor nieuw geld. De laatste nieuwkomers vindt u traditiegetrouw op onze emissiekalender.