Tijd voor actie. De Europese veenbrand is opnieuw opgelaaid, dit keer in Ierland. De obligatiemarkt reageert direct en stemt met zijn voeten. Uitkijken geblazen, dus. Reden om u maar eens een kijkje in de keuken te gunnen, want er moet gewerkt worden. De kookboeken kunnen in de kast blijven, met deze ingrediënten kunnen we op gevoel koken.

The Irish Patient. Dat is de titel van een commentaar in de Irish Times, waarmee de schrijver de spijker op zijn kop slaat. Het stuk begint als volgt: “Er is zojuist slecht nieuws over Onze Dame uit het Eurozone Ziekenhuis binnengekomen: Na een plotselinge verslechtering van haar toestand is de Ierse Patiënt, voorheen bekend als de Ierse Republiek, overgebracht naar de intensive care en aan de kunstmatige beademing gelegd. Terwijl de woordvoerder van het ziekenhuis, Jean-Claude Trichet, nog optimistisch probeert te klinken, is er geen vooruitzicht meer dat de Patiënt nog zal herstellen.”

Portefeuillebouw
Het is niet toevallig dat november de slachtmaand is, en het Ierse varken uit de PIIGS-stal heeft nog geen besef van welk lot hem boven het hoofd hangt. Reden voor ons om terug te vallen op een defensieve techniek. Houd het kort en goed. Kies bij de keuze van de obligaties voor leningen met een korte looptijd en zorg ervoor dat de kwaliteit van de debiteur van uitstekende kwaliteit is. Scharrelvlees van de bioslager, zullen we maar zeggen. Met een korte looptijd bedoelen we vastrentende producten die nog drie, maximaal vijf jaar te gaan hebben en dan aflossen of hun coupon gaan herzien.

Ook kunnen we profiteren van een toevloed aan nieuwe emissies, die de laatste weken aan ons voorbij trekken. Een selectie van deze leningen vindt u traditiegetrouw op onze emissiekalender. Hieronder een korte opsomming van wat schuldtitels, rentevergoedingen en looptijden, waarbij we de kanttekening plaatsen dat we geen kwaliteitsoordeel over de debiteuren vellen. Wat wel opvalt is dat veel van de recent uitgegeven leningen een looptijd van zeven jaar hebben. Dit is dan het papier waar momenteel de voorkeur van beleggers naar uitgaat.

In willekeurige volgorde:
In het AAA-segment kwam de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) met een zevenjarige deal, coupon 2,5%. Twee treetjes lager, met een single A-rating, maar met dezelfde looptijd, liet Delta Lloyd zich voor het eerst zien met een coupon van 4,25%. De AA-bank HSBC zit daar tussenin met een coupon van 3,125%, ook voor zeven jaar dus. En zeer recent betrad staalbedrijf Arcelor Mittal de emissie-arena met een 4,625% vergoeding onder het keurmerk van een BBB-rating, de laagste trap op de kredietwaardigheidladder. Voor de goede orde: dit is niet de looptijd waar wij willen zitten, maar voor elk wat wils.

Energie
Dan twee leningen met weliswaar een eeuwigdurende looptijd, maar die in eerste instantie vijf jaar lopen. Vorige week heeft energiebedrijf Alliander een lening met een eeuwigdurende looptijd uitgegeven. De eerste vijf jaar ontvangt de bezitter 4,875% coupon. Daarna mag de lening op aangeven van Alliander gecalled (afgelost) worden. Zo niet dan loopt de lening in 2015 weer vijf jaar door op basis van de dan geldende marktrente met een opslag van 2,9%. Wie uitgaat van stijgende rentes is met deze lening voor een deel beschermd. Enkele weken eerder kwam het zusje van Alliander, RWE met een vergelijkbaar product. Alleen is de coupon en de opslag wat lager. De coupon op RWE bedraagt 4,625% voor de eerste vijf jaar, en als de lening niet gecalled wordt, betaalt RWE de marktrente met een opslag van 2,65%. Dit vertaalt zich trouwens ook in de koers. Alliander noteert rond de 100%, RWE rond de 96%.

Hoogvliegers
Wie zich op een echte hoogvlieger wil storten. Vorige week lanceerde Air Berlin een lening met een vaste vijfjarige looptijd, die een rente vergoedt van 8,5%. Beleggers reageren enthousiast want de koers staat na enkele dagen op 103,75% (rendement 7,586%) . Een stuk lager is de rentevergoeding die de brillenfabrikant Luxottica betaalt voor dezelfde looptijd: 4%, koers 101,40% (rendement 3,69%).

En dan attenderen we u nogmaals op de floaters, die meedeinen op de rente. Stijgt de rente dan past de coupon zich van tijd tot tijd automatisch aan aan die hogere rente. Daarmee verdient deze categorie ook het predikaat ‘inflatiebestendig’. Het tegendeel is ook waar: daalt de rente, dan daalt de coupon eveneens. In de meeste gevallen zit er op de floater wel een renteopslag, die de bezitter een buffer biedt. Die buffer kan verschillen van enkele tienden van een procent tot hele procenten aan toe. 2% tot 3% extra vergoeding bovenop de basisrente is geen uitzondering.

Toekomstbeeld bedenken
Vlak daaronder bevinden zich de fix-to-floaters, leningen die eerst een vaste vergoeding geven om daarna te gaan floaten. In dit veld bevindt zich van alles, waarbij de keuze van de lening afhangt van het mogelijke rentescenario dat de belegger voor ogen heeft. Gaat de rente wel stijgen, en zo ja, is dat in 2013 of 2015?

Om een oplossing voor dit klassieke dilemma te bieden: maak een mandje met leningen op basis van een zelfbedacht toekomstbeeld. Niemand kan voorspellen wat de rente over enkele jaren zal zijn, dus laat je bij de bepaling van dat toekomstbeeld leiden door voorstellingen in plaats van voorspellingen. (Wie hier meer over wil weten: Martien van Winden heeft dit concept in zijn boek ‘Slag om de toekomst’ helder beschreven). Om het nog eens kort en goed samen te vatten: Beter ongeveer goed dan precies fout (Keynes). Succes