De drie belangrijkste woorden bij beleggen. Wij kunnen in het Nederlands toe met één woord: veiligheidsmarge. Onze huisfilosoof Warren Buffett heeft het in zijn hoofd geprent. Je bouwt geen brug voor tientonners met een maximaal draagvermogen van elf ton. Nee, je zorgt dat de brug dertig ton kan houden. Je koopt ook geen obligaties met 14% rendement als ze 30% of 40% van je hoofdsom af kunnen pakken.

Er duiken weer berichten op dat we rustig Griekse obligaties kunnen kopen. Of Ierse. Of Spaanse. Regelmatig zijn deze ‘adviezen’ afkomstig uit de academische hoek, gedeclameerd door een hoogleraar van economische signatuur. De vraag is of de boodschapper zich realiseert dat mensen het advies wel eens zou kunnen opvolgen. Merkwaardigerwijs mogen ook gezaghebbende personen buiten het circuit zonder enige belemmering hun lezers adviseren.

Zorgplicht
Die wettelijke plichten dragen in de beleggingswereld de naam ‘zorgplicht’. Het houdt in dat ik aan mensen geen beleggingsadvies mag geven zonder mij ervan te gewissen of de persoon in kwestie wel weet waar ik het over heb en of hij/zij het risico kan dragen. Dat gaat zelfs zo ver dat ik op een verjaardag of partijtje pas mijn visie op een bepaald product, aandeel of lening mag geven, nadat ik mijn toehoorder financieel in kaart heb gebracht. Nu loop ik gelukkig niet rond met een goudschaaltje om elk woord op te wegen, maar u begrijpt hopelijk de strekking van het verhaal.

Wees dus kritisch als er ergens bovenmodale rendementen beloofd worden, ook (of zelfs) al dragen ze het aura van de wetenschap boven zich. Zo’n rendement ligt tegenwoordig in Zuid-Europa. Staatsleningen aldaar renderen tot ver boven de 10% en dat lokt koopjesjagers. Dan komt het neer op het stellen van de juiste vragen. Waarom krijg ik meer dan 10%? Waar zit mijn risico? Wat gebeurt er als mijn visie niet uitkomt? Hoeveel bedraagt in het allerslechtste scenario mijn verlies?

Het komt allemaal neer op de vraag: Hoe groot is mijn veiligheidsmarge? Neem dus de slechte kant van de zaak kritisch onder de loep, want de goede kant kan meestal voor zichzelf zorgen. Dat is vaak best moeilijk. De menselijke natuur is immers geneigd om de successen breed uit te dragen en verliezen al snel een plekje in het onderbewuste te geven.

Vertaald naar obligaties: je maakt op een koers van 60% meer kans om 10% te verliezen dan op 40%. Dus de veiligheidsmarge is bij 40% groter dan bij 60%. Ongeveer net als met de 10 en 11 en 30 ton van die brug. En het mes snijdt in positieve zin ook nog eens aan twee kanten: de kans op een leuke winst is in het laatste geval hoger, dankzij weer diezelfde grotere veiligheidsmarge.

Je zal je bij obligaties met een extreem hoog rendement dus op allereerste plaats moeten afvragen hoe groot de kans op verlies is. In dit verband nog een uitspraak van Buffett: “Als ik een 99% kans heb op een zeer goed rendement met een kans van 1% op een totaal verlies, zal ik niet instappen.” Buffett snapt als de beste de betekenis van verlies, en hoe lang het daarna weer duurt om dat verlies goed te maken. Een belegging die 50% daalt zal weer met 100% moeten stijgen om op het aankoopniveau te komen. Het klinkt misschien vreemd, maar nog belangrijker om goede beslissingen te nemen, is het om geen foute beslissingen te nemen.

Deze redenering geldt sterker voor obligaties dan voor aandelen. De aankoop van een obligatie wordt mede gedaan vanwege de rente-inkomsten. Die revenuen worden vaak gebruikt als aanvulling op het inkomen of voor aflossing van een schuld. Verlies van coupon met het additionele risico op een  (gedeeltelijk) verlies van hoofdsom is een enorme tegenslag. Voordat zo’n verlies weer goed gemaakt is, ben je jaren verder. Het is daarom dat Buffett zo hamert op het begrip ‘veiligheidsmarge’. Bij twijfel dus niet inhalen. Caveat emptor. Geen Grieken, geen risico.

Emissiekalender
Angstvallige stilte op de emissiemarkt. Met de klappen die er momenteel op de obligatiemarkt worden uitgedeeld, laten de banken zich even niet meer zien. Het investeringsklimaat voor nieuw geld is dus even weg. Logisch ook. Zodoende geen nieuwe namen die wij onder uw aandacht willen brengen. Voor oudere leningen verwijzen wij u naar onze emissiekalender.