Sommige dingen geloof je niet. Hulpsinterklaas van Financiën Jan Kees de Jager wil Griekenland toch geld lenen als het niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen. “Het is geen bail-out en het mag de belastingbetaler niets kosten”, licht hij in al zijn onschuld toe. Dat wordt later nog wat aangedikt: “Het is niet het doel, maar normaal gesproken zouden we hieraan verdienen.” Waar hebben we dit soort teksten eerder gehoord? Heeft het kabinet bezuinigingen van tientallen miljarden aangekondigd, ga je lachend vertellen dat we onze Europese broeders te hulp moeten schieten. Om een cabaretier te citeren: “Daar zijn therapieën voor.”

Reddingsboei
De buurman van De Jager komt bij hem langs en zegt: “Ik krijg geen geld meer van de bank want ik heb al teveel schuld.” De Jager antwoordt daarop: “Als je nu helemaal niet meer kunt betalen, dat kom je maar naar mij toe en dan leen ik je nog meer, maar dan wel tegen een hogere rente dan je nu bij de bank betaalt.” Nee, dat schiet lekker op. Iemand zit al in de problemen en vervolgens gooi je hem een met stenen verzwaarde reddingsboei toe. Tip voor De Jager: Als je je buurman vervolgens in de diepte ziet verdwijnen, kijk je een beetje dom om je heen en roep je: “O, dat wist ik niet”. Maar dat is wel wat er gaat gebeuren. Wij, de belastingbetaler, mogen na redding van de banken voor een slordige 30 miljard euro straks de put van onze met schulden overladen Griekse buurman gaan dempen.

Laten we voor wat perspectief en duidelijkheid enkele cijfers terughalen. Griekenland moet dit jaar 54 miljard euro aan staatsschuld herfinancieren. De rentelasten voor dit jaar worden geraamd op 13 miljard euro en ze slaan een behoorlijk gat in de toch al beroerde begroting. Die rentepost is trouwens meer dan de regering uitgeeft aan onderwijs, justitie en de politie. Bij gedeponeerde stukken aan de EU rekenden de Grieken met een gemiddelde rente van 4,7% op hun schuld. Maar op de laatste uitgifte van een 10jarige Staatslening werd een coupon van 6,25% gestempeld. Als die rente zo hoog blijft, zal er 700 mln euro meer aan rente betaald moeten worden. Dat komt in de buurt van de 650 mln euro die de overheid denkt te kunnen bezuinigen door de ambtenarensalarissen met 10% te korten.

In een reportage van Nova over de economische malaise in Griekenland zag je beelden van een toeristenplaatsje, op enkele uren rijden van Athene. Het was weekend, een periode waarin je normaal gesproken over de koppen kon lopen, maar de straten waren uitgestorven. Geen toerist te bekennen. De ene naar de andere zaak was al failliet of stond op het punt zijn deuren te sluiten. Ondertussen gaan de Grieken als antwoord op de noodzakelijke bezuinigingen voor het minste of geringste de straat op. Kennelijk tijd genoeg om te demonstreren.

Smeteffect
Wat zijn de gevolgen van de gevolgen? Ik heb altijd geleerd dat je slecht gedrag niet moet belonen vanwege het risico van de ‘moral hazard’. Dit fenomeen laat zich het gemakkelijkst uitleggen dat je gerust risico’s kunt nemen, omdat je weet dat de verzekering toch betaalt als het mis gaat. Het lokt ongewenst gedrag uit. En het smeteffect dat daarna kan optreden is dat als je Griekenland gaat helpen, je een prikkel uitzendt aan andere landen om met fiscaal wangedrag dezelfde behandeling te krijgen. Maar wat moet er dan wel gebeuren? Allereerst moet het land maar eens strak de broekriem aanhalen. Gaat dat niet meer, dan kan het altijd aankloppen bij de juiste instantie die hiervoor ooit in het leven geroepen is: het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Obligaties
Vertel me niet wanneer ik sterf, maar waar ik sterf, dan ga ik er niet heen. Sommige zaken hoef je niet ingewikkelder te maken dan ze zijn. Dus voor houders van vastrentende waarden het advies: Houd het dicht bij huis en houd het kort. Mijd leningen uit de knoflooklanden en beperk u tot een looptijd van drie tot maximaal vijf jaar. Misschien kunt u wat steun verlenen door meer olijven, knoflook, wijn en olijfolie uit de Club Med-landen te nuttigen. Verder zou ik in dit stadium niet willen gaan.

Emissiekalender
Een volle kalender, de laatste dagen. Uit de vele partijen die zich aan het emissiefront melden, maken we maar op dat de banken nog niet staan te trappelen om voor eigen risico aan het bedrijfsleven grote leningen te verstrekken. De kapitaalmarkt is dan de plaats om geld op te halen. Er staat genoeg geld langs de zijlijn en beleggers grijpen elke kans aan om hun geld rentedragend weg te zetten. Uit het totaal een kleine selectie.

Het Duitse chemie- en farmacieconcern Merck Kga kwam meteen maar met drie verschillende tranches naar de markt, een tweejarige, een vijfjarige en een tienjarige deal. De eerste indicatie voor de coupons waren 2,35%, 3,55% en 4,6% voor de drie looptijden. Toen echter bleek dat er in totaal voor 26 (!) miljard euro was ingeschreven, paste het emissiesyndicaat (het begeleidende consortium van banken, dat de emissie in overleg met Merck naar de markt brengt) de coupons neerwaarts aan. Uiteindelijk werd er 500 mln toegewezen met een coupon van 2,125% voor twee jaar, 1.350 mln met een coupon van 3,375% voor vijf jaar en 1.350 mln met een coupon van 4,5% voor tien jaar. Het kost dus geen enkele moeite om voor 3,2 miljard aan risicodragend kapitaal op halen met een rentevergoeding die we, op zijn zachts gezegd, niet buitensporig vinden.

In de bankensector werden er twee achtergestelde leningen aangekondigd. Het biedt vergelijkingsmateriaal na de recente tienjarige 6,875% Rabobank emissie, die mijn collega Willem van Baarle vorige week heeft toegelicht. De Scandinavische bank Nordea biedt beleggers 4,5% rente voor tien jaar, de Engelse bank Lloyds TSB betaalt twee procent meer voor dezelfde looptijd en komt met een 6,5% coupon. Achtergesteld, houdt u dat goed in de gaten. Nu zijn de drie namen niet direct aan elkaar te linken, maar er is wel overeenkomst in achterstelling. Verschil is dat er bij de Rabo kans is op verlies van een substantieel deel van de hoofdsom met inbegrip van de resterende rentebetalingen. Nordea en Lloyds daarentegen kunnen hun coupon passeren, waarmee men de rente voor dat jaar kwijt is. Het laat zien dat de keuze voor de ene of de andere lening niet eenvoudig is, maar afhankelijk blijft van zowel de debiteur als van kennis van het specifieke product.

Meer namen vindt u op ons overzicht in de emissiekalender.