Obligaties worden nogal eens gezien als een saaie belegging. Er wordt jaarlijks een vaste rente betaald en aan het eind van de looptijd worden ze netjes afgelost. Koersbewegingen omhoog en omlaag worden grotendeels bepaald door de ontwikkeling van de rente op de internationale kapitaalmarkt. Die gaat meestal kalm omhoog of omlaag. Gevolg: ook de koersen van obligaties vertonen een rustig beeld.

Zo is het lange tijd geweest. Tegenwoordig ligt dat anders. Niet in de laatste plaats doordat steeds meer ‘gewone’ bedrijven voor hun financiering liever een beroep doen op de obligatiemarkt dan op bankkrediet. Dat betekent dat naast rente en looptijd ook risico een belangrijke factor is geworden voor het koersverloop van obligaties.

Werpt u eens een blik op de onderstaande grafiek.

Op het eerste gezicht zou je denken dat we te maken hebben met een speculatief aandeel, maar de afgebeelde grafiek betreft het koersverloop van een obligatie, de 5,125% perp van verzekeraar Eureko. Perp is vaktaal voor een perpetual, een obligatie met een eeuwigdurende looptijd en een hoog risico omdat het tot het achtergesteld garantiekapitaal gerekend wordt. Op het laagste punt (toen het welbekende belletje afging) noteerde de lening 20% van de nominale waarde waarover de jaarlijkse rente van 5,125%, de couponrente, wordt uitgekeerd. Met andere woorden: de lening gaf toen een eeuwigdurend couponrendement van 25,625% (bent u daar nog?). En natuurlijk ook nog een redelijke kans op koerswinst. Die kans is meer dan uitgekomen met meer dan een verdrievoudiging in zes maanden. Over ‘rustig’ gesproken.

Dat komt niet elke dag voor. Wel biedt de obligatiemarkt vrijwel elke week wel bijzondere nieuwe kansen. Wij gaan u daar wekelijks over informeren.

Wij, dat zijn Ron Boer en Willem van Baarle van Boer & Olij Effectenhuis, een commissionair in effecten met als specialisatie de advisering in obligaties. Wij verzorgen u een overzicht van wat zich in de vastrentende markt afspeelt, of wat er staat te gebeuren. Vast onderdeel is de emissiekalender: een korte beschrijving van nieuwe leningen waarbij de uitgevende instelling, de looptijd, de coupon en de risico’s aan bod komen, zo nodig aangevuld met een oordeel.

Om alvast een stukje visie weg te geven: Met een wereldeconomie die in de touwen hangt, blijven obligaties wat ons betreft voor de komende drie jaar een concurrerende belegging voor aandelen of een spaarrekening. Wedden?

Extra info Eureko
Het betreft een eeuwigdurende lening met de volgende kenmerken:

Debiteur                       Eureko B.V.
Rating                          BBB
Omvang                       € 500 mln
Coupon                        5,125%
Coupondatum               24 juni 2009 (jaarcoupon)
Aflossing                      De looptijd is oneindig (perpetueel) met de volgende voorwaarden: de vaste 5,125% coupon loopt tot en met 24 juni 2015. Eureko heeft op die datum het recht om de lening tegen 100% af te lossen. Na 24 juni 2015 wordt de rente variabel op basis van 3-maands rente op de kapitaalmarkt (Euribor) met een opslag van 2,80%. Die rente vervalt elk kwartaal op 24 september, 24 december, 24 maart en 24 juni.
Restricties                     Als Eureko geen dividend uitkeert, heeft de verzekeraar het recht om de rentebetaling uit te stellen. Niet betaalde rente kan volgens bepaalde voorwaarden door Eureko alsnog betaald worden, maar de rente kan ook vervallen. De rente is dus niet dwingend cumulatief.
Coupures                     € 1000

Risico
Zoals bij veel schuldpapier liggen de risico’s voornamelijk aan de debiteurenkant. De financiële wereld ligt aan scherven en nieuwe afschrijvingen bij de banken en verzekeraars zijn zo goed als zeker. Ondanks alle maatregelen die Eureko nu genomen heeft (bescherming van de aandelenportefeuille tegen verdere koersdaling, verdere afschrijvingen op ‘giftige’ producten) kunnen er nieuwe, onontdekte bedreigingen opdoemen. Maar als we dan de keuze hebben tussen een bank en een verzekeraar, kiezen we voor de verzekeraar. Zeker als die verzekeraar Eureko heet. Met de Rabobank als mede-eigenaar menen we een extra vangnet te hebben (ook al heeft die onlangs aangegeven de voorgenomen fusie voorlopig niet te overwegen). Zo heeft de Rabobank bij de laatste kapitaalinjectie aan Eureko van 1 miljard euro niet alleen haar deel van 400 miljoen betaald, maar ook de 600 miljoen van medeaandeelhouder Achmea gefinancierd.

Rendement
Dan de plus-kant. Tegen de huidige koers is alleen het couponrendement van rond de 6,8% al een mooie buffer. Dat zou ook gelden voor als de coupon in 2015 variabel wordt. Een rente van 3-maands Euribor met een opslag van 2,80% tegen een aankoopniveau van 75% geeft ook een aantrekkelijk rendement. Dan hebben we het nog niet gehad over koersstijging of, in het gunstigste geval, aflossing! Twee scenario’s maken aflossing mogelijk:

1. De economische winter houdt veel langer aan dan iedereen denkt. Dit zou betekenen dat de rente langdurig op een superlaag niveau blijft (het ‘Japan-scenario’). Eureko kan in dat geval besluiten om de lening in 2015 te herfinancieren tegen een veel lagere rente dan de 5,125%. Aflossing tegen 100% is dan een mogelijkheid.
2. Deflatie, gevolgd door gierende inflatie. Dit scenario zou betekenen dat de rente in eerste instantie laag blijft, maar dat de rente vervolgens zal oplopen door de enorme geldschepping die nodig was om het economische systeem overeind te houden. Een hoge rente in 2015 betekent dat Eureko dan die hoge rente + 2,80% zal moeten betalen. De verzekeraar kan eieren voor zijn geld kiezen en de lening herfinancieren door uitgifte van een ‘gewone’ obligatie met betere financieringsvoorwaarden. De 5,125%-lening wordt dan ge-‘called’ en lost af op 100%.